Loader

რუსეთში შიშს იწვევს ბელორუსსა და ყირგიზეთში მიმდინარე პროცესები

რუსეთი კარგავს კონტროლს ყოფილ საბჭოთა იმ რესპუბლიკებზე, რომლთა დატოვებასაც საკუთარ გავლენის სფეროში კრემლი განუწყვეტლივ ცდილობს. ბელორუსში, შუა აზიასა და კავკასიის რეგიონში ბოლოდროინდელმა კრიზისმა გარკვეულწილად შეარყია პრეზიდენტ ვლადიმირ პუტინის, როგორც ”ტაქტიკის დიდოსტატის” იმიჯი.

საბჭოთა კავშირის დაშლისა და რუსეთში ვლადიმირ პუტინის ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ,  დაიწყო  “მიწის გაფართოების” პოლიტიკა და, მას ყოფილი საბჭოთა რესპუბლიკების  ე.წ. სსრკ 2 პროექტში გაწევრიანების იდეა მოჰყვა მიუხედავად იმისა, რომ ბევრს ეს იდეა სულაც არ ხიბლავდა.

თუმცა, პოსტსაბჭოთა რესპუბლიკების შეუფერხებელი ათვისების ნაცვლად, რუსეთს ბევრგან დახვდა ”ფერადი რევოლუციების აღლუმი”, რომელსაც ახლდა მნიშვნელოვანი ანტირუსული დამოკიდებულებიც.

“კრემლი ცხადია, შეშფოთებული იყო და არის დემოკრატიის გავრცელებით და  მისი ეს შეშფოთება სცილდება საერთაშორისო გავლენის დაკარგვის შიშსა კი”, – ამბობს ატლანტიკური საბჭოს სპიკერი პიტერ დიკინსონი.

ვლადიმირ პუტინი და მისი ახლო წრე ცივი ომის  თაობას წარმოადგენენ და მათი პოლიტიკური გამოცდილება საბჭოთა კავშირის დაშლას უკავშირდება. ”მათ  აშფოთებთ მეორე კატასტროფის პერსპექტივა და ნებისმიერ სიახლეს გარშემო ქვეყნებში განიხილავენ მოსკოვში მაიდანის  განმეორების პრიზმაში, რომელიც დაასრულებს პუტინის ავტორიტარულ რეჟიმს რუსეთში.

სსრკ – ს შემადგენლობაში მყოფმა ხალხებმა დიდი ხნის წინ გაიგეს, თუ რა ღირს  მეგობრობა და პარტნიორობა რუსეთთან. მათ გადაიხადეს  ეკონომიკური და პოლიტიკური არასტაბილურობის ადამიანის უფლებების დარღვევებისა და, რაც მთავარია, უპერსპექტივობის ფასი.

”ეს დადასტურდა ბელორუსსა და ყირგიზეთშიც, სადაც გაირკვა, რომ ვინც მოსკოვთან ურთიერთობდა, ვისაც კრემლი ჰპირდებოდა სტაბილურობას და ინვესტიციას, იქაც კი არაა გარანტია კეთილდღეობის.

ამგვარ ვითარებას, მოლოდინისამებრ, მოჰყვება ხოლმე მთავრობის მნიშვნელოვანი კრიზისი და ამაიც რუსეთის ხელისუფლებაა  დაინტერესებული – ამ შემთხვევაში ის სრულად აკონტროლებს დასუსტებულებს და  პოსტსაბჭოთა რესპუბლიკებს უჩივლებს,  რომ ისინი უნდა გაერთიანდნენ “ძლიერი და ძმური” რუსეთის გარშემო.

ასე მოხდა ბელორუსში – პუტინმა რეაგირება მოახდინა საპროტესტო აქციებზე, რომლებიც აგვისტოში დაიწყო, არაპოპულარული დიქტატორ-პრეზიდენტის ალექსანდრე ლუკაშენკოს წინააღმდეგ. მაგრამ ამგვარმა ჩარევამაც კი, თავის მხრივ, გააძლიერა ანტირუსული განწყობები და ეს მოხდა იმ ქვეყანაში, რომელიც ადრე რუსეთისთვის ყველაზე მეგობრული სახელმწიფო იყო ევროპაში. ამასთან, ახლა რუსეთი არ ცდილობს უშუალოდ ლუკაშენკოს გადარჩენას. მისი მიზანია იმ ვითარების გადარჩენა, რომლის თანახმადაც ცოცხალი იქნება  პუტინის დიდი ხნის ოცნება –  ბელორუსისა და რუსეთის გაერთიანება ერთ საკავშირო სახელმწიფოში.

თუ არჩევნებამდე ლუკაშენკამ უარი თქვა კრემლის გეგმაზე, ანუ –  სრულად ინტეგრაციაზე, მაშინ მას ხელისუფლების შესანარჩუნებლად ყველაფრის გაკეთება მოუწევს.

ბელარუსის მომიტინგეების ხაბაროვსკის მომიტინგეთა  სამჯერ და ნიშნების კი იმედია და ეს ადასტურებს, რომ ბელარუსი პროტესტანტები ხაბაროვსკში მიმდინარე პროცესს არა მხოლოდ იცნობენ, არამედ, მხარეა უჭერენ.

ხაბაროვსკში 13 კვირა მიმდინატეობდა პროტესტი, რომლის დროსაც ათასობით მომიტინგე გუბერნატორის დაპატიმრების გამო უკმაყოფილებას გამოთქვამდა.

პროტესტი დაიწყო  ყირგიზეთში და ესეც არჩევნებთანაა კავშირში.  კრემლს ჭკუა უნდა ესწავლა ბელორუსში, სადაც აგვისტოში გაყალბდა არჩევნები… და ამან კი  ლუკაშენკას წინააღმდეგ ჟანრი გამოიწვია და იქნებ ასცდენოდა ის, რაც ახლა ყირგიზეთი ხდება – ახალი აჯანყება, ახალი არეულობები.

ყირგიზეთში, რომელსაც ცენტრალური აზიის ქვეყნებიდან ერთადერთი აქვს საპარლამენტო დემოკრატიის რეპუტაცია და სიტყვის მნიშვნელოვანი თავისუფლება, 4 ოქტომბერს ჩატარდა საპარლამენტო არჩევნები. არჩევნების შედეგად 4 პარტია შევიდა პარლამენტში და მათგან 3 პირდაპირ კავშირშია ამჟამინდელ მთავრობასთან და რუსეთთან. უცნაური ისიცაა, რომ ვერცერთმა მნიშვნელოვანმა ოპოზიციურმა პარტიამ ვერ გადალახა 7% -იანი ბარიერი. თორმეტმა პარტიამ განაცხადა  არჩევნების გაყალბებისა და მოსყიდვის შესახებ. განცხადების შემდეგ, 5 ოქტომბერს დედაქალაქ ბიშკეკში დაიწყო დიდი საპროტესტო გამოსვლები, რომლებიც თავდაპირველად მშვიდობიანი იყო, მაგრამ შემდეგ გადაიზარდა მომიტინგეებსა და პოლიციას შორის ბრძოლებში. დაპირისპირების გამწვავებისთანავე მთავრობის შენობა ღამით ჩამოართვეს. აქციის მონაწილეებმა ასევე გაათავისუფლეს ყოფილი პრეზიდენტი ატამბაევი და რამდენიმე ყოფილი ჩინოვნიკი, რომლებიც პოლიტიკურად იყვნენ დევნილნი.
ჯეენბეკოვმა, ამჟამინდელმა პრორუსმა პრეზიდენტმა განაცხადა, რომ საპროტესტო აქციები ხელისუფლების ხელში ჩაგდების მცდელობაა (ისევე როგორც ლუკაშენკოს შემთხვევაში). მაგრამ საარჩევნო კომისიამ არჩევნების შედეგები ბათილად ცნო და ახალი არჩევნები 2 კვირაში გაიმართება.

ამ ყველაფრის შეჯამების შემდეგ, შეგვიძლია ვთქვათ, რომ მხოლოდ ერთ დღეში, ყირგიზეთში დემონსტრანტებმა მოახერხეს ძირითადი მოთხოვნის მიღწევა: კენჭისყრის შედეგების გაუქმება. შემდეგ ხალხმა მოითხოვა პრეზიდენტის გადადგომა და მთავრობის შეცვლა. ბოლო 15 წლის განმავლობაში, ეს არ არის პირველი რევოლუცია ყირგიზეთში და ხალხმა კარგად იცის რა უნდა გაკეთდეს და როგორ მიაღწიონ მიზანს. ამ რევოლუციის ელვის სისწრაფით თუ ვიმსჯელებთ, დემონსტრანტებს ვერაფერი შეაჩერებს და პრეზიდენტის იმპიჩმენტი მხოლოდ დროის საკითხია.

 

Россия теряет контроль над бывшими советскими республиками, которые Кремль стремится перенести в сферу своего влияния. Недавние кризисы в Белоруссии, Центральной Азии и Кавказском регионе несколько подпортили имидж президента Владимира Путина как “мастера тактики”.

После распада Советского Союза и прихода к власти в России Владимира Путина начался курс на “сбор земель” и, по сути, “воссоединение” бывших советских республик в так называемом проекте СССР 2.0, независимо от того, хотят они этого или нет. Однако вместо беспрепятственного поглощения постсоветских республик начался “парад цветных революций” со значительным антироссийским настроем.

Тревога Кремля по поводу распространения демократии выходит за рамки страха потерять международное влияние, утверждает представитель Атлантического совета Питер Дикинсон. Владимир Путин и многие из его ближайшего окружения – ветераны холодной войны, чьим окончательным политическим опытом остается распад Советского Союза. “Их преследует перспектива второй катастрофы, и они склонны рассматривать любые демократические волнения по соседству с ними как зловещие предвестники возможного будущего московского Майдана, который свергнет путинский авторитарный режим”, – пишет Дикинсон.

Народы, входившие в состав СССР, уже давно поняли, во что обойдется дружба и партнерство России. Им придется платить за это экономичой и политической нестабильностью, нарушениями прав человека и, самое главное, полным отсутствием какого-либо развития”. Ситуация в Беларуси и Кыргызстане сейчас ярко подтверждается этим тезисом. Те, кто имеет дело с Москвой, а точнее с теми, кому Кремль обещает (или даже гарантирует) стабильность и инвестиции, в итоге оказываются неспособными нормально функционировать. За этим обычно следует значительный правительственный кризис, потому что это все, что нужно российской власти – полный контроль над ослабленными (а значит, неспособными обеспечить свой суверенитет) постсоветскими республиками, которые должны объединиться вокруг “сильной и братской” России.

В Белоруссии Путин отреагировал на вспыхнувшие в августе протесты, поддержав непопулярного диктатора-президента Александра Лукашенко. Это, в свою очередь, как никогда ранее подогрело антироссийское настроение Белоруссии. И это произошло в стране, которая до этого была самым дружественным к России государством в Европе. Однако сейчас Россия не пытается спасти Лукашенко. Ее цель – спасти его режим для реализации давней цели Путина – объединения Белоруссии и России с последующим созданием Союзного государства. Если до выборов Лукашенко отказывался полностью интегрироваться в Кремлевский план, то теперь ему придется делать все, чтобы сохранить власть.

Некоторые протестующие в Белоруссии несли знаки в поддержку демонстраций в Хабаровске, где тысячи протестующих возмущались арестом народного губернатора, и выходят на улицы уже 13 недель подряд.

Тем временем в преддверии парламентских выборов в Кыргызстане Кремль должен был лишь присматривать за Белоруссией, где августовские выборы были сфальсифицированы, что спровоцировало восстание против Лукашенко. Однако сейчас Кыргызстан тоже оказался втянут в массовое восстание.

Обладая репутацией единственной парламентской демократии в Центральной Азии и страны со значительной свободой слова, 4 октября Кыргызстан провел свои парламентские выборы. По результатам выборов 4 партии вошли в парлмент и 3 из них, напрямую связаны с нынешней властью и открыто пророссийские. Как ни странно, ни одна крупная оппозиционная партия не преодолела семипроцентный барьер. Двенадцать партий объявили о массовых фальсификациях и подкупе избирателей. После этого заявления 5 октября в столице страны Бишкеке вспыхнули крупные протесты, которые поначалу носили мирный характер, но затем переросли в драки между протестующими и милицией. По мере усиления конфронтации ночью было захвачено здание правительства. Демонстранты так же освободили бывшего президента Атамбаева и нескольких бывших чиновников, которые были политически подавлены. Нынешний пророссийский президент Сооронбай Жээнбеков заявил, что протесты являются попыткой захвата власти (так же, как и Лукашенко). Но Избирательная комиссия объявила результаты выборов недействительными, а новые выборы состоятся в течение 2 недель.

Подводя итог всему этому, можно сказать, что всего за один день протестующим в Кыргызстане удалось добиться ключевого требования: аннулировать результаты голосования. Затем люди потребовали отставки президента и смены правительства. За последние 15 лет это уже не первая революция в Кыргызстане, и народ прекрасно знает, что нужно делать и как добиться выполнения своих условий. Судя по молниеносной скорости этой революции, ничто не остановит демонстрантов, и импичмент президенту – лишь вопрос времени.