Loader

რატომ იწყებს რუსეთი უკრაინის წინააღმდეგ ახალი აგრესიის კამპანიას?

უკრაინას დესტაბილიზაციის ახალი ტალღას უახლოვდება – შიდა ტურბულენტობა, ცხადია, გარედანაა  პროვოცირებული და ყველა სფეროშია მოსალოდნელი.

 

დღეს საზოგადოება შეშფოთებულია იმით, რომ ვრცელდება ცნობები რუსეთის უჩვეულო სამხედრო აქტივობი უკრაინის საზღვრებთან და ექსპერტები ცდილობენ მეტ-ნაკლებად ადეკვატური შეფასება მისცენ კრემლის ასეთ ქმედებებს და უპასუხონ კითხვას: გადაწყვეტს თუ არა ვ.პუტინი უკრაინაში ღიად შეჭრა-ინტერვენციას?

ამ კითხვაზე პასუხის გასაცემად უნდა გავარკვიოთ: „რატომ ხდება ესკალაცია სწორედ ახლა?

მართლაც, გასული წლის ბოლოს ჩვენ ყველამ ვნახეთ გარკვეული პროგრესი პრეზიდენტ ვ. ზელენსკის სამშვიდობო ინიციატივების ხელშეწყობის მხრივ და ვსაუბრობდით  მთავარ შედეგზე – სიცოცხლის გადარჩენაზე.

რა მოხდა შემდგომ?

ბოლო დრომდე რუსეთისა და მისი პოლიტიკური ისტებლიშმენტისთვის საკვანძო იყო უწყვეტი პოლიტიკის საკითხი – ანუ, იმ ადამიანისა,  რომელიც ძალაუფლებას მოიპოვებს ვ.პუტინის წასვლის შემდეგ.

საბოლოოდ, ვ.პუტინი არსადაც არ წავიდა და ეს საკითხი საპრეზიდენტო ვადების ანულირების მექანიზმით გართულდა.

ამავე დროს, რუსულ ელიტაში ამ საკითხმა გარკვეული პერიოდის განმავლობაში მართლაც გამოიწვია დაპირისპირება და  კონკურენცია ე.წ. „კრემლის საყრდენებს“ შორის,  რაც გადაიზარდა ერთმანეთის წინააღმდეგ „მაკომპრომეტირებელ მტკიცებულებებში“.

ამ ფონზე და რუსების აღშფოთების გათვალისწინებით,  სახელმწიფო სახსრების გაფლანგვისა და თანამდებობის პირების თვითნებობის გამო, ქვეყანაში გაიზარდა საპროტესტო მოძრაობა  (ნავალნის მოწამვლა და დაპატიმრება, პროტესტი ხაბაროვსკში და სხვა ადგილობრივი დაუმორჩილებლობის აქციები). შედეგად, 2021 წლის პირველ ნახევარში რუსეთი დეფაქტო  კრიზისში აღმოჩნდა.

დროთა დინამიკაში ეს დაემთხვა საგარეო პოლიტიკის გართულებებს შეერთებულ შტატებთან  ჯ. ბაიდენის ხელისუფლებაში მოსვლის გათვალისწინებით და რუსეთს ჰქონდა  მოლოდინი, რომ ამერიკის ახალი ადმინისტრაციის პოლიტიკა რუსეთის მიმართ უფრო მკაცრი იქნებოდა და მხარეებს შორის გადაულახავი სირთულეები წარმოიქმნებოდა მათ შორის ჩრდილოეთ ნაკადი 2 – ის განხორციელების პროცესში.

„ასიმეტრიული პასუხის“ ძიებაში ვ.პუტინმა აირჩია სამხედრო ძალის დემონსტრირება, რომელსაც მსოფლიო  2021 წლის მარტ-აპრილში აკვირდებოდა.

 

მაგრამ უკვე ივნისის დასაწყისში ვითარება შეიცვალა – საპროტესტო მოძრაობა ჩაცხრა,  ნავალნის საბოლოო “გამარჯვება” ჩაიფუშა; ჟენევაში პუტინი-ბაიდენის შეხვედრაც გაიმართა (2021 წლის 16 ივნისი);  ნერვიულობამაც გადაიარა და რუსეთის ხელმძღვანელობამ მაშინვე გამოიყენა ეს შესაძლებლობა თავისი საგარეო პოლიტიკის პოსტულატების გასახმოვანებლად. ერთმანეთის მიყოლებით ქვეყნდებოდა ვ.პუტინის, დ.მედვედევის, ნ.პატრუშევის, ს.ნარიშკინისა და ს.ლავროვის სტატიები/ინტერვიუები.

აი, ესენი:

● ვ.პუტინი: „რუსებისა და უკრაინელების ისტორიული ერთიანობის შესახებ“ 12.07.2021; გამოსვლა რუსეთის ენერგეტიკის კვირის საერთაშორისო ფორუმის პლენარულ სესიაზე;

ინტერვიუ CNBC ტელეარხთან 2021 წლის 13 ოქტომბერს;

გამოსვლა ვალდაის სადისკუსიო კლუბის შეხვედრაზე 2021 წლის 21 ოქტომბერს;

● დ.მედვედევი: სტატია „რატომ არის უაზრობა კონტაქტები უკრაინის დღევანდელ ხელმძღვანელობასთან“ 11.10.2021;

● ს. ნარიშკინი: ინტერვიუ დ. სოლოვიოვთან 01/08/2021, “Russia Today” 26/09/2021;

● ნ. პატრუშევი: ინტერვიუ იზვესტიასთან (2021 წლის 19 აგვისტო); ყოველკვირეული არგუმენტი და ფაქტები „ქაოსის ჯაჭვური რეაქცია. რუსეთისთვის უცხო გაერთიანებებისა და ღირებულებების შესახებ ”(21.09.2021);

● ს. ლავროვი: სტატია „კანონის, უფლებებისა და წესების შესახებ“ 2021 წლის 28 ივნისი;

გამოსვლები თანამემამულეთა VII მსოფლიო კონგრესზე 2021 წლის 15 ოქტომბერს და ვალდაის ფორუმზე 2021 წლის 19 ოქტომბერს;

ინტერვიუ ტელეარხზე „რუსეთი“. 24″ 01.11. 2021 გ.

რუსული მიდგომა ეფუძნება ზომიერი კონსერვატიზმის იდეას, რომელიც გაჟღერდა ვ.პუტინის მიერ ვალდაიში (2021 წლის 21 ოქტომბერი), როგორც რუსეთის ხელმძღვანელობის აზრით
ყველაზე გონივრული პრინციპი , მოთამაშეთა ურთიერთობის კონტექსტში.

თუმცა, არსებითად, ასეთი კონსერვატიზმი ემყარება სამყაროს გადანაწილების იდეას (როგორც იალტის კონფერენცია) და ქაოსის საფრთხის გათვალისწინებით გავლენის ზონებში ძლიერებს შორის სუსტთა მოქცევას.

ამ მიდგომით და რუსული ხედვის გათვალისწინებით, უკრაინა, ისევე როგორც დანარჩენი ე.წ. „პოსტსაბჭოთა“ ქვეყნები, უპირობოდ ხვდებიან რუსეთის ექსკლუზიური გავლენის ზონაში. ამ შემთხვევაში ხალხების (უკრაინელი, ბელორუსი თუ ყაზახი) ნებას აღარ აქვს მნიშვნელობა, რადგან გადაწყვეტილების მიღების უფლება  ექსკლუზიურად „მსოფლიოს ძლიერებს“ ეკუთვნით, რომლებიც იცავენ პრინციპს „გამარჯვებულებს არ ასამართლებენ და არ განიკითხავენ“.

ეს პრინციპი თუ მიდგომა რუსეთმა გამოსცადა ჩეჩნეთში, საქართველოში და ყირიმის ავტონომიური რესპუბლიკაში ამ უკანასკნელის ანექსიის მცდელობით.

ახალი სამყაროს ასეთ რუსულ იდეალისტურ სურათში ყველაზე შემაშფოთებელი ფაქტორი სწორედ უკრაინაა, რომელიც მრავალი წლის განმავლობაში იყო დაბრკოლება რუსეთისთვის პრობლემების გადაჭრის გზაზე და ამის გამო, კრემლის ინტერპრეტაციით, „რუსეთის ფედერაციამ გააუარესა ურთიერთობა დასავლეთთან“.

ამ აღქმას ხელი შეუწყო უკრაინის აქტიურმა საგარეო პოლიტიკამ, მათ შორის „ყირიმის პლატფორმის“ პოპულარიზაციამ.

და როგორ ხედავს პუტინის რეჟიმი „უკრაინის დაბრკოლების“ მოხსნის გზებს?

რუსეთის ამჟამინდელი ხელმძღვანელობა თავის მისიად თვლის “ისტორიული რუსეთის” ტერიტორიის აღდგენას სულ მცირე მის იმ ბირთვში, როგორც ამას ა. სოლჟენიცინი ხედავდა (“როგორ შეგვიძლია რუსეთის აღჭურვა”) და ამ ბირთვს რუსული სუპერეთნოსის ფორმირება ჰქვია.

ამავე კონტექსტის ნაწილია ლ.გუმილიოვის ვნებიანობის თეორია, რომელიც უზრუნველყოფს რუსოფილიასა და დიდი რუსი ხალხის მესიანიზმის ბატონობას უკვე შემდგომ ნ.ბერდიაევისა და ი.ილინის ხედვაში.

ჩვენ ვხედავთ, რომ  რუსეთის ამჟამინდელ ხელისუფლებას ეს მიდგომა აქვს და ავითარებს ნარატივს „ყირიმი ჩვენია“ და შემდგომში ქმნის „ეიფორიას“ და კვებავს მას ეგზისტენციური ბოდვით „რუსული მიწების შემგროვებლის“ შესახებ.

პუტინი არ ახალგაზრდავდება, მისი დრო იწურება და რუსული რესურსები შეუზღუდავი არ არის. ეს ყველაფერი აახლოებს მომენტს, როდესაც მოსკოვს შეუძლია ვკითხოთ: როდის აკეთებთ ამას – „ახლა თუ არასდროს“.

ამ კონტექსტში საყურადღებოა ნ.ბერდიაევის ციტატა ომის შესახებ: „ომს შეუძლია რუსეთს დიდი სარგებელი მოუტანოს, არა მხოლოდ მატერიალური, არამედ სულიერი სარგებელიც. აღვიძებს ეროვნულ, ეროვნული ერთიანობის ღრმა გრძნობას, სძლევს შიდა შუღლსა და მტრობას, წვრილ პარტიულ კონფლიქტებს, აჩენს რუსეთის სახეს, აყალიბებს მამაცურ სულს. ომი ამხელს ცხოვრების სიცრუეს, ფარავს ფარდას, ანგრევს ცრუ სალოცავებს. ის შესანიშნავი დეველოპერია.”

იმისათვის რომ რუსების ყურადღება მაგალოთად კორონავირუსიდან გადაიტანოს სხვა თემებზე,  კრემლი იყოს უფრო აქტიური უნდა იყოს სწორედ “უკრაინის ფრონტზე”.

ამიტომ უკრაინას უახლოვდება დესტაბილიზაციის ახალი ტალღა, უფრო სწორედ, გარედან პროვოცირებული შიდა ტურბულენტობა ყველა სფეროში და ის მოიცავს:

🔴 ენერგეტიკულ კრიზისს მისი ყველა კომპონენტით.

რუსეთი უკვე თანდათან ანგრევს უკრაინის სატრანზიტო პოტენციალს, ავიწროებს უკრაინაში გაზის უკუმომარაგების შესაძლებლობებს და ბლოკავს ლურჯი საწვავის ალტერნატიულ წყაროებზე წვდომას. ნოემბრიდან მოსკოვი ბლოკავს თერმული ქვანახშირის ექსპორტს უკრაინაში და აფერხებს მის მიწოდებას ყაზახეთიდან. კრემლმა დაუშვა ელექტროენერგიის მიწოდება ბელორუსიიდან, მაგრამ უმნიშვნელო მოცულობით და ყველაზე კრიზისულ მომენტში მას შეუძლია გამორთოს ეს ხაზი ან მოახდინოს მუდმივი გამორთვის პროვოცირება;
►  სოციალური ქსელების, კონტროლირებადი მედიისა და გავლენის აგენტების საშუალებით, რუსული სპეცსამსახურები ცდილობენ შეარყიონ ნდობა ვაქცინაციის მიმართ, ხოლო უკრაინის ხელისუფლების ქმედებები პანდემიასთან ბრძოლაში პოზიციონირებულია, როგორც თავდასხმა ადამიანის უფლებებზე.

► უკრაინელი ჩინოვნიკების ფართომასშტაბიანი დისკრედიტაცია სხვადასხვა ბრალდებით: დასავლეთის ტოტალური კონტროლის ქვეშ მოქცევა, კორუფციულ საქმიანობაში მონაწილეობა.

► მემარჯვენე რადიკალური ძალების აქტიურ ბრძოლაში (მათ შორის, პროტესტი და ქუჩა) „შიდა ოკუპაციასთან“ (მასობრივი სპეკულაცია მიმდინარე პრობლემებზე, მათი პოზიციონირება უკრაინის ხელისუფლების არაკომპეტენტურობისა და ეროვნული ინტერესების უგულებელყოფის შედეგად. სახელმწიფო), ისევე როგორც ისტერიის გაღვივება 2022 წლის პირველ ნახევარში უკრაინაში სავარაუდო გარდაუვალი სახელმწიფო გადატრიალების გარშემო;

► სამხედრო ძალის გამოყენება. რუსეთის შეიარაღებული ძალების რეალური ჩართვა შესაძლებელია, დიდი ალბათობით მხოლოდ მას შემდეგ, რაც შეიქმნება ტოტალური დესტაბილიზაციის ზოგადი სურათი და დაიწყება უკრაინის ფრაგმენტაციის პროცესები. მეორეს მხრივ, უკრაინის საზღვრებთან მუდმივი სამხედრო მანევრები და შეტევითი ოპერაციების საფრთხე (ადგილობრივი, ფართომასშტაბიანი, ბელორუსის ტერიტორიის გამოყენებით) თანდათან იქცევა უკრაინაში ნერვიულობის ატმოსფეროს მუდმივი მხარდაჭერის ინსტრუმენტად. ამავდროულად, ზღვარი შანტაჟს, შეტევითი და ამისთვის რეალური მომზადების საფრთხეს შორის ბუნდოვანია და სამხედრო აგრესიის საბაბი ნებისმიერ დროს შეიძლება მოიძებნოს;

► შეხების ხაზზე უსაფრთხოების სიტუაციის მანიპულირება (1-ლი და მე-2 AK-ის კონტროლის ქვეშ, რუსულ მხარეს აქვს მექანიზმების მთელი არსენალი, რათა მართოს ესკალაციის დონე). ამავდროულად, რუსეთის ფედერაცია ხელოვნურად კვებავს კონფლიქტს უკრაინის აღმოსავლეთში, ამარაგებს იარაღით;; აფინანსებს ვმო-ს DLO-ში და ახორციელებს უშუალო კონტროლს მარიონეტულ საოკუპაციო ადმინისტრაციებზე;

► რუსეთის მოქალაქეების კარტის თამაში DLO-ში VOT-ზე (რუსეთის ფედერაციის საერთაშორისო ვალდებულებების მიუხედავად, არსებობს რუსული პასპორტების მასიური „ნებაყოფლობით-სავალდებულო“ დარიგება DLO-ში VOT-ის რეზიდენტებზე). როგორც აქტიური კამპანია უკრაინის „ტერორისტულ სახელმწიფოდ“ პოზიციონირებისთვის.

ამრიგად, იქმნება ფონი უკრაინის სამხრეთ და აღმოსავლეთ რეგიონებში სიტუაციის დესტაბილიზაციისთვის, რომლის პიკი, რუსი „სტრატეგიების“ გეგმის მიხედვით, შესაძლოა 2021 წლის ნოემბერ-დეკემბერში იყოს (ენერგეტიკის კონვერგენცია, პანდემია, სოციალურ-პოლიტიკური ფაქტორები, ისევე როგორც ევროკავშირში „გაზის კოლაფსის“ პროვოცირების ცდუნება, რათა დააჩქაროს „Nord Stream-2“-ის სერტიფიცირება), ან 2022 წლის თებერვალ-აპრილში (უფრო სავარაუდო ვარიანტი, როდესაც „ადუღდება“. წერტილი “უკრაინელთა რუსეთის ფედერაციის ყველა ჰიბრიდული მოქმედების გავლენის ქვეშ შეიძლება იყოს ყველაზე მაღალი).

თუმცა, მტერს ეს არ გაუვა, იმიტომ, რომ  უკრაინის ამჟამინდელი პოტენციალი უფრო მაღალია, ვიდრე ის იყო 2014 წლის დასაწყისში. ჩვენ ვსაუბრობთ არა მხოლოდ უკრაინის არმიისა და უკრაინის სპეცსამსახურების შესაძლებლობებზე და მათ მზადყოფნაზე (მათ შორის მორალური და ფსიქოლოგიური) მოვლენების ნებისმიერი განვითარებისთვის (თავდაცვითი ოპერაციებიდან კონტრშეტევის მანევრებამდე). ჩვენ ვითვალისწინებთ საერთაშორისო პარტნიორების მხრიდან უკრაინის მხარდაჭერის უპრეცედენტო დონეს. რეალურად ეს აჩვენა შეერთებული შტატების და ნატოს რეაქციამ უკრაინის საზღვართან რუსეთის შეიარაღებული ძალების ამჟამინდელი უჩვეულო აქტივობის ფაქტებზე.

მაგრამ ეს არავითარ შემთხვევაში არ უნდა იყოს თვითკმაყოფილების მიზეზი. უკრაინაში ნათლად ესმით, რომ კრემლი მას მარტო არ დატოვებს, გამუდმებით მოსინჯავს თავის ძალას, ეძებს ახალ იარაღებს და გავლენის ბერკეტებს მისი გავლენის ქვეშ დაბრუნების იმედით. რუსული მხარის მუდმივად განახლებული ტაქტიკა უკრაინისგანაც მოითხოვს, მოძებნოს ახალი მიდგომები აგრესორის შესაკავებლად, კერძოდ, ე.წ. “გონივრული” ძალა. კრემლის ამჟამინდელი ღიად ისტერიული რეაქციის ფონზე უკრაინის ნებისმიერ ინიციატივასა და ქმედებაზე მისი სუვერენიტეტის დაცვასთან დაკავშირებით, ჩვენ უნდა დავიცვათ პრინციპი “ნაკლები ყვირილი – მეტი მოქმედება”, რაც გულისხმობს აგრესორის წინააღმდეგ ხმამაღალი პროვოკაციების მინიმიზაციას. ამის ნაცვლად, ფოკუსირება პრაქტიკული ნაბიჯების განხორციელებაზე უსაფრთხოებისა და თავდაცვის სექტორის რეფორმების დაჩქარებისა და ეფექტურობის გაზრდის მიზნით, ასევე ყოვლისმომცველი მუშაობა (პარტნიორებთან თანამშრომლობით) პოტენციური „სისუსტეების“ აღმოსაფხვრელად, რომლებიც შეიძლება გახდეს რუსეთის დესტრუქციული ძალისხმევის სამიზნე. უნდა განასახიეროს რუსეთის ფედერაციასთან თანაარსებობის ფორმულა, ოს

მათგან ახალია უკრაინის ეროვნული უსაფრთხოების სტრატეგიის პრინციპები: შეკავება, სტაბილურობა და ურთიერთქმედება.

რუსლან დემჩენკო,

უკრაინის ეროვნული უსაფრთხოებისა და თავდაცვის საბჭოს მდივნის პირველი მოადგილე

Почему Россия раскручивает новый виток агрессии против Украины

На Украину надвигается новая волна дестабилизации – спровоцированной извне внутренней турбулентности во всех сферах

Сегодня общество обеспокоено публикациями о необычной военной активности России вблизи границ с Украиной, а эксперты пытаются предоставить более или менее адекватные оценки таким действиям Кремля и ответить на вопрос: «Неужели В. Путин решится на открытое вторжение?».

Чтобы ответить на этот вопрос, нам необходимо выяснить: «Почему именно сейчас происходит эскалация?». Ведь еще в конце прошлого года мы все видели определенный прогресс в продвижении мирных инициатив президента В. Зеленского и говорили об основном результате – сохранении жизней. Так что пошло не так?

До последнего времени ключевой для России и ее политического истеблишмента была проблема преемственности – персоналии, которая получит власть после того, как В. Путин уйдет. В конце концов, В. Путин не смог уйти и вопрос был решен нехитрым способом с помощью механизма обнуления президентских сроков. Однако в среде российских элит это на определенное время спровоцировало обострение противостояния (конкуренция между т. н. «башнями Кремля»), проявившееся в «ливнях компромата». На волне возмущения россиян масштабами хищения государственных средств и произволом чиновников в стране росло протестное движение (отравление и арест Навального, протесты в Хабаровске и другие локальные акции неповиновения). Вследствие этого в течение первой половины 2021 года Россия де-факто проходила через кризис.

Во времени это совпало с внешнеполитическими осложнениями на фоне прихода к власти в США Дж. Байдена и российских ожиданий, что политика новой американской Администрации в отношении России будет более жесткой, а для реализации проекта «Северный поток-2» возникнут непреодолимые трудности. В поисках «асимметричного ответа» В. Путин избрал демонстрацию военной силы, которую мир наблюдал в марте-апреле 2021 года.

Но уже на начало июня ситуация изменилась – протестное движение сошло на нет, состоялась окончательная «победа» над Навальным, прошла Женевская встреча Путин–Байден (16.06.2021). Нервозность уменьшилась и российское руководство сразу использовало эту возможность для озвучивания постулатов своей внешней политики. Одна за другой выходили статьи/интервью В. Путина, Д. Медведева, Н. Патрушева, С. Нарышкина и С. Лаврова.

Речь идет о таких материалах:

● В. Путин: «Об историческом единстве русских и украинцев» от 12.07.2021 г.; выступление на пленарном заседании Международного форума “Российская энергетическая неделя”; интервью телеканалу CNBC 13.10.2021 г.; выступление на заседании дискуссионного клуба «Валдай» 21.10.2021 г.;

● Д. Медведев: статья «Почему бессмысленны контакты с нынешним украинским руководством» от 11.10.2021 г.;

● С. Нарышкин: интервью Д. Соловьеву 01.08.2021 г., “Russia Today” 26.09.2021 г.;

● Н. Патрушев: интервью изданию «Известия» (19.08.2021 г.), еженедельнику «Аргументы и факты» «Цепная реакция хаоса. О чуждых России союзах и ценностях» (21.09.2021 г.);

● С. Лавров: статья «О праве, правах и правилах» от 28.06.2021 г., выступления во время VII Всемирного конгресса соотечественников 15.10.2021 г. и Валдайского форума 19.10.2021 г., интервью телеканалу «Россия 24» 01.11.2021 г.

Основу российского подхода составляет озвученная В. Путиным на Валдае (21.10.2021) идея умеренного консерватизма как наиболее разумного, по мнению российского руководства, принципа отношений игроков в условиях продолжающейся смены мироустройства. Однако, по сути, такой консерватизм сводится к идее перераспределить мир (вроде Ялтинской конференции 2.0) на зоны влияния между сильными перед угрозой мирового хаоса. При таком подходе и с учетом российского видения Украина, как и остальные т. н. “постсоветские” страны, безоговорочно попадает в зону исключительного влияния России. В таком случае воля народов (украинского, белорусского или казахстанского) уже не имеет значения, поскольку право решать принадлежит исключительно «сильным мира», которые придерживаются принципа «победителей не судят».

Собственно, принцип «победителей не судят» Россия протестировала в Чечне, Грузии и осуществив попытку аннексии АР Крым.

Російські війська під час захоплення Криму
Российские войска во время захвата Крыма

В такой российской идеалистической картинке нового мира наиболее раздражающим фактором как раз и есть Украина, которая на протяжении многих лет является препятствием для России на пути решения своих задач, и из-за которой, в трактовке Кремля, «у РФ ухудшились отношения с Западом». Такому восприятию способствовала также активная внешняя политика Украины, в т. ч. по продвижению «Крымской платформы».

А как режим Путина видит пути устранения «препятствия по имени Украина»?

Нынешнее руководство России считает своей миссией восстановление территории “исторической России” в пределах по крайней мере ее ядра, как его видел А. Солженицын («Как нам обустроить Россию»), становление русского суперэтноса в рамках теории пассионарности Л. Гумилева, обеспечение доминирования русофильства и мессианства великорусского народа в видении Н. Бердяева («Судьба России») и И. Ильина.

Экзистенциализм данного подхода нынешних российских властей мы увидели в выдвижении нарратива «Крым наш» и последующей искусственной поддержке «эйфории» в российском обществе по поводу «собирателя земель русских».

Путин не молодеет, его время истекает, а российские ресурсы не безграничны. Все это приближает момент, когда Москва может поставить вопрос ребром: «сейчас или никогда».

Достойна внимания в этом контексте цитата Н. Бердяева о войне: «Война может принести России великие блага, не материальные только, но и духовные блага. Она пробуждает глубокое чувство народного, национального единства, преодолевает внутренний раздор и вражду, мелкие счеты партий, выявляет лик России, кует мужественный дух. Война изобличает ложь жизни, сбрасывает покровы, свергает фальшивые святыни. Она – великая проявительница».

Дополнительным стимулом для Кремля более активно действовать на «украинском фронте» является необходимость немедленно переключить внимание россиян с обсуждения провалов России в борьбе с пандемией коронавируса (в результате чего российские власти теряют поддержку россиян и международный авторитет) на обсуждение успехов российского руководства на внешней арене.

Именно поэтому на Украину надвигается новая волна дестабилизации, а если точнее – спровоцированной извне внутренней турбулентности во всех сферах. Это предусматривает:

► энергетический кризис со всеми составляющими. Россия уже постепенно обрезает транзитный потенциал Украины, сужает возможности реверсных поставок в Украину газа и блокирует доступ к альтернативным источникам голубого топлива. С ноября Москва блокирует экспорт энергетического угля в Украину и под надуманными предлогами препятствует его поставкам из Казахстана (не предоставляет полувагоны, рассортировует эшелоны и тому подобное). Кремль разрешил поставки электроэнергии из Беларуси, но в незначительных объемах, и в наиболее кризисный момент может спровоцировать блэкаут и веерные отключения электроэнергии;

 антиковидные протесты. Уже сейчас через социальные сети, подконтрольные медиа и агентов влияния российские спецслужбы пытаются подорвать доверие к вакцинации, а действия украинских властей в рамках борьбы с пандемией позиционируют как наступление на права человека, призывают добиваться послаблений путем массовых протестов;

► масштабную дискредитацию украинских чиновников по различным обвинениям: попадание под тотальный контроль Запада, причастность к коррупционной деятельности и даже принадлежность к агентуре российских спецслужб;

► подстрекательство праворадикальных сил на активную борьбу (в т.ч. протестную и уличную) с «внутренней оккупацией» (массовые спекуляции на текущих проблемах, позиционирование их как результат некомпетентности украинских властей и пренебрежение ими национальными интересами государства), а также нагнетание истерии вокруг якобы неизбежного государственного переворота в Украине уже в первом полугодии 2022 года;

► использование военной силы. Реальное привлечение ВС РФ возможно, скорее всего, только после того, как будет создана общая картинка тотальной дестабилизации и запущены процессы фрагментации Украины. С другой стороны, постоянные военные маневры вблизи границ Украины и угроза проведения наступательных операций (локальных, масштабных, в т. ч. с использованием территории Беларуси) постепенно превращаются в инструмент постоянной поддержки атмосферы нервозности в Украине. При этом грань между шантажом, угрозой наступления и реальной подготовкой к нему размывается, а повод для военной агрессии может быть найден в любой момент;

► манипулирование ситуацией с безопасностью на линии соприкосновения (контролируя 1-й и 2-й АК, российская сторона имеет целый арсенал механизмов для того, чтобы управлять уровнем эскалации). При этом РФ искусственно подпитывает конфликт на Востоке Украины, поставляя оружие, финансируя ВОТ в ДЛО и осуществляя прямое управление марионеточными оккупационными администрациями;

► разыгрывание карты российских граждан на ВОТ в ДЛО (идет массовая «добровольно-принудительная» раздача российских паспортов жителям ВОТ в ДЛО вопреки международным обязательствам РФ), а также активная кампания по позиционированию Украины как «государства-террориста».

Таким образом, формируется фон для дестабилизации ситуации в Южных и Восточных регионах Украины, пик которой, по замыслу российских «стратегов», может приходиться или на ноябрь-декабрь 2021 года (конвергенция энергетических, пандемийных, социально-политических факторов, а также соблазн спровоцировать «газовый коллапс» в ЕС для ускорения сертификации «Северного потока-2»), или на февраль-апрель 2022 года (более вероятный вариант, когда «точка кипения» украинцев под влиянием всех гибридных действий РФ может быть самой высокой).

Однако враг не пройдет. Сегодняшний потенциал Украины на порядок выше того, который был в начале 2014 года. И речь идет не только об уровне способности украинской армии и спецслужб Украины и их готовности (в т. ч. морально-психологической) к любому развитию событий (от проведения оборонительных операций до осуществления контратакующего маневра). Берем во внимание беспрецедентный на сегодня уровень поддержки Украины со стороны международных партнеров. Собственно, это и продемонстрировала реакция США и НАТО на факты нынешней необычной активности ВС РФ в приграничье с Украиной.

Но это ни в коем случае не должно быть поводом для самоуспокоения. В Украине четко понимают: Кремль не оставит ее в покое, будет постоянно испытывать на прочность, искать новые инструменты и рычаги влияния в надежде вернуть ее под свое влияние. Постоянно обновляемая тактика российской стороны требует от Украины также искать новые подходы к сдерживанию агрессора, в частности в рамках т. н. «разумной» силы. На фоне нынешней откровенно истеричной реакции Кремля на любые инициативы и действия Украины относительно защиты своего суверенитета, нам стоит придерживаться принципа «меньше криков – больше дела», что предполагает сведение до минимума громких провокаций против агрессора, вместо этого сосредоточиться на реализации практических шагов по ускорению и повышению эффективности реформ сектора безопасности и обороны, а также комплексной работы (во взаимодействии с партнерами) по устранению потенциальных «слабых мест», которые могут стать объектом деструктивных усилий России. Должны воплотить формулу сосуществования с РФ, основой которой являются принципы Стратегии национальной безопасности Украины: сдерживание, устойчивость и взаимодействие.

Руслан Демченко, первый заместитель секретаря СНБО Украины