Loader

”მე ვცდილობდი მათ თვალებში ჩამეხედა…”.

მარიუპოლის მკვიდრმა თქვა, რა უნდა გაუძლო მარიუპოლში და როგორ მოახერხა დაბლოკილი ქალაქიდან თავის დაღწევა

22 მარტს, 14 მარტს, მაია შ.-მ და მისმა ოჯახმა მოახერხეს ბლოკადირებული მარიუპოლიდან გაქცევა. საშინელება ერთადერთი სიტყვაა, რომელიც  ქალაქში არსებული მდგომარეობის აღწერისას შეიძლება გამოიყენო. ეს საშინელება ყოველ დღე იზრდება.

ქალი ამბობს, რომ მარიუპოლი საკუთარი პასუხისმგებლობით დატოვეს, არც დერეფნების და არც ცეცხლის შეწყვეტის მოლოდინის გარეშე, რადგან ქალაქში დარჩენა სიკვდილს ნიშნავდა. შეიძლება გზაზეც მოკვდე, მაგრამ გადარჩენის მცირე შანსი მაინც არის. მათთვის, ვინც ახლა ქალაქში რჩება, ასეთი შანსი თითქმის არ არსებობს.

აი, რა უნდა თქვა მაიამ:
„ტროიცკაიას ქუჩაზე ვცხოვრობდით. გასულ კვირას – ეს იყო მხოლოდ  საშინელება და ჯოჯოხეთი. დაბომბვები პრაქტიკულად არ ჩერდებოდა. ქალაქის სხვადასხვა კუთხეში. ჩვენს ირგვლივ არც ერთი სახლი არ დარჩენილა.

13 მარტს ღამით თითქოს დავემშვიდობეთ სიცოცხლეს. ჭურვები ისე ახლოს დაეცა, რომ გვეგონა, რომ ეს ყველაფერი ჩვენთვის იყო. კედლები ფაქტიურად შეირყა,

ხმაურისგან ყველაფერი შეკუმშული იყო შიგნით, ასეთი ცხოველური შიში. თქვენი შვილის შიში.
დილით სახლიდან რომ გამოვედით, დავინახეთ, რომ მეზობელ სახლში საჰაერო ბომბი ჩამოვარდა. მან მთლიანად დაანგრია სახლი. ჩვენს მეორე მხარეს მეზობელ სახლს რაკეტები მოჰყვა. შემდეგ სწრაფად ჩავალაგეთ ნივთები და გავეშურეთ სოფელ მორიაკოვისკენ. წინა დღით დაბომბეს და დროებით იქ უფრო მშვიდი იყო.

როცა წამოვედით, აღმოვაჩინეთ, რომ ჩვენს სახლს ერთდროულად სამი ჭურვი მოხვდა…
ღამე სოფელ მორიაკოვში გავათიეთ ჩემი მეგობრის სახლში, 14 მარტს დილით მანქანაში ჩავსხედით და ქალაქიდან გავედით.

ყველა ჩემს მეგობარს, რომლებსაც ჯერ კიდევ ჰქონდათ მანქანები და ბენზინი, გავამხნევე, ერთად წასულიყვნენ. საკმაოდ დიდი სვეტი ჩამოყალიბდა. მივხვდი, რომ შეიძლება იქამდე არ მივსულიყავით, დაგვხვრიტეს, შეგვეყაროს ნაღმი ან „გრადების“ სროლა, მაგრამ ისიც მივხვდი, რომ მარიუპოლში დავიხოცებით. და თქვენ უნდა გარისკოთ.

14 მარტის დილას მარიუპოლი დავტოვეთ. სოფელ მორიაკოვიდან გავეშურეთ პორტოვსკოეს გავლით, მელეკინოში და შემდგომ ბერდიანსკამდე. შიროკაია ბალკაზე უკვე რუსები იდგნენ.

უპრობლემოდ მივედით ბერდიანსკში. მელექინოს მახლობლად დანაღმული ტერიტორია იყო, ნაღმები აშკარად მოჩანდა, მინდორს ატრიალებდნენ. მაგრამ ჩვენ მშვიდად გადავედით. ბერდიანსკში დიდი სირთულის გარეშე მივედით. მაგრამ გადავწყვიტეთ, ქალაქში არ წავსულიყავით. გვეშინოდა, იქ არ გაგვაჭედოს, გარეთ არ გაგვეშვას. და ასე გადავედით.
გზის შესახებ ინფორმაცია მხოლოდ ზეპირად გადაიცემა. გვითხრეს, რომ ზაპოროჟიეს გზატკეცილზე ჩხუბი იყო, ამიტომ ამ მიმართულებით კი არ წავედით, არამედ ტოკმაკის მიმართულებით გადავედით.

ტოკმაკშიც შედარებით მშვიდად მივედით. ჭურვები არ ყოფილა. ყველგან რუსული საგუშაგოებია. მაშინვე ვიტყვი, რომ არ დაგვაცინეს, უხეშობის გარეშე ლაპარაკობდნენ, ორიოდე შემთხვევის გამოკლებით. დაათვალიერეს მანქანა, შეამოწმეს საბუთები. ზოგიერთმა ისიც კი იკითხა, როგორია „პენტაგონი“ (მარიუპოლის ერთ-ერთი უბნის პოპულარული სახელი). ანუ, ზოგიერთ საგუშაგოზე ადგილობრივები იყვნენ. ახალგაზრდა ბიჭები. და ყოველთვის ვცდილობდი მათ თვალებში ჩამეხედა. მინდოდა გამეგო, როგორი იყო წახვიდე და მოკლა საკუთარი ხალხი, დახვრიტე, გაასწორო ქალაქი, სადაც ერთხელ ცხოვრობდი ან არაერთხელ ეწვიე.
ამ თვალებში ვერაფერი დავინახე. ამას ალბათ ვერასდროს გავიგებ. თუმცა ზოგიერთმა გვითხრა: წადი და აღარ დაბრუნდეო.

ყველაზე რთული ტოკმოკის შემდეგ დაიწყო, რადგან არავინ იცოდა სად წასულიყო. კამენსკოეში გადავედით. ხიდი იქ ააფეთქეს, მაგრამ მინდორზე შემოვლითი გზაა. საშინელებაა, რადგან ველი დანაღმულია. მაგრამ არის გასაშვები ბილიკი, თქვენ მკაცრად უნდა გაიაროთ იგი.

კამენსკის შემდეგ უკრაინის საგუშაგოზე წავედით. მაშინვე არ გაგვიშვეს. იქ ყველას ძალიან გაუკვირდა, რომ მარიუპოლი დავტოვეთ. სანამ ჩვენ გვამოწმებდნენ, ბრძოლა დაიწყო. საათნახევარი ვიდექით ტრასაზე და ძალაუნებურად ისევ დავემშვიდობეთ სიცოცხლეს, რადგან სეტყვა გვიფრინავდა, ავტომატური აფეთქებები ისმოდა. ჩემს ქალიშვილს ნერვული აშლილობა დაემართა, მძიმედ სუნთქვა დაიწყო, მეშინოდა, ახლა გული ვერ გაუძლო.
მაგრამ შემდეგ ხანძარი ჩაცხრა, საპატრულო პოლიციის ეკიპაჟები ჩვენკენ გამოვიდნენ და შემდეგ ჩვენი კოლონა მთელი გზა ზაპოროჟიესკენ გააცილეს. ანუ კამენსკის შემდეგ ჩვენი გზა უკვე მშვიდი იყო. 11 გაუთავებელი საათი დაგვჭირდა ზაპოროჟიეში მისასვლელად!
ქალაქში ცირკის შენობაში გადაგვიყვანეს. იქ დაგვხვდნენ, გვაჭმევდნენ და დავიწყეთ ღამის განსაზღვრა. სხვადასხვა ადგილებში. მე და ჩემი ქალიშვილი საბავშვო ბაღში ვართ. ორ კვირაში პირველად მოვახერხეთ დაძინება. დღეს ჩვენ გადავედით უფრო უსაფრთხო ადგილას.

ვფიქრობ, მთელი ეს საშინელება, რაც ჩვენმა შვილებმა განიცადეს, მათი ჯანმრთელობისთვის უკვალოდ არ გაივლის. მაგრამ ამაზე მოგვიანებით ვიფიქრებ. ახლა მნიშვნელოვანია გადარჩენა.”

 

«Я пыталась заглянуть им в глаза…»

Мариупольчанка рассказала, что ей пришлось пережить в Мариуполе и как удалось вырваться из заблокированного города.

Майя Ш. с семьей 14.03.22 сумела вырваться из заблокированного Мариуполя. Ужас – единственное слово, которое она повторяет, когда описывает ситуацию в городе. Ужас, который с каждым днем только растет.
Женщина говорит, что они выехали из Мариуполя на свой риск, не дожидаясь ни коридоров, ни прекращения огня, потому, что оставаться в городе – значить погибнуть. В дороге тоже можно погибнуть, но есть хотя бы небольшой шанс спастись. Для тех, кто сейчас остается в городе, такого шанса почти нет.

Город Мариуполь в осади российских войск
Вот, что рассказала Майя:
«Мы жили на улице Троицкой. Последнее воскресенье – это был просто кромешный ужас и ад. Бомбежки – практически без перерыва. В разных районах города. Вокруг нас не осталось ни одного целого дома.
13 марта ночью мы прощались с жизнью. Снаряды ложились так близко, что мы думали, все это к нам. Стены буквально ходили ходуном, шатались, от грохота все сжималось внутри, такой животный страх. Страх за своего ребенка.

Когда мы утром вышли из дома, увидели, что в соседний, 51-й прилетела авиабомба. Она полностью разрушила дом. Были попадания ракет в соседний дом с другой стороны от нас. Мы тогда быстро сложили вещи и поехали в сторону поселка Моряков. Его отбомбили накануне, и временно там было поспокойнее.

Улица Троицкая, город Мариуполь
Когда уехали, узнали, что в наш дом попало сразу три снаряда…
Мы переночевали в поселке Моряков в доме моей знакомой, а утром 14 марта сели в машину и поехали из города.
Я подбила всех своих знакомых, у кого оставались еще машины и бензин, ехать вместе. Образовалась достаточно большая колонна. Я понимала, что мы можем не доехать, что нас могут расстрелять, мы можем налететь на мину или попасть под обстрел «градами», но я также понимала, что в Мариуполе мы погибнем. И надо рисковать.

Утром 14 марта мы выехали из Мариуполя. Ехали из поселка Моряков, через Портовское, Мелекино и дальше на Бердянск. В Широкой балке уже стояли русские.

До Бердянска мы добрались без проблем. Там был участок под Мелекино заминированный, мины видно было хорошо, объехали по полю. Но дальше спокойно проехали. До Бердянска добрались без особых сложностей. Но мы решили не заезжать в город. Боялись, что мы там застрянем, что нас не выпустят. И поэтому двинулись дальше.

Информация о дорогах передается только через сарафанное радио. Нам говорили, что на Запорожской трассе бои, поэтому мы в ту сторону не ехали, а двинулись в направлении Токмака.

До Токмака мы тоже добрались относительно спокойно. Обстрелов не было. Везде стоят российские блокпосты. Скажу сразу, над нами не издевались, говорили без хамства, за исключением пары случаев. Осматривали машину, проверяли документы. Некоторые даже спрашивали, ну как там «Пентагон» (народное название одного из районов Мариуполя). Ну то есть на некоторых блокпостах стояли местные. Молодые пацаны. И я все время пыталась заглянуть им в глаза. Хотела понять, как это вообще, идти убивать своих, расстреливать, равнять с землей город, в котором когда-то сами жили или не раз бывали.

Я не видела в этих глазах ничего. Я, наверное, никогда этого не смогу понять. Хотя некоторые нам говорили: уезжайте и никогда не возвращайтесь обратно.
Самое сложное началось после Токмака, потому что никто толком не знал, куда можно ехать. Мы двинулись на Каменское. Там оказался взорван мост, но есть объездная тропинка по полю. Это страшно, потому что поле – заминировано. Но есть обкатанная колея, надо ехать строго по ней.
За Каменским мы выехали на украинский блокпост. Нас сразу не пропустили. Все там очень удивились, что мы выехали из Мариуполя. Пока нас проверяли, начался бой. Мы стояли полтора часа на трассе и мысленно снова прощались с жизнью, потому что над нами летали «грады», раздавались автоматные очереди. У дочки произошел нервный срыв, она стала тяжело дышать, я испугалась, что ее сердечко не выдержит сейчас.

Но потом перестрелка стихла, к нам подъехали экипажи патрульной полиции, и дальше уже сопроводили нашу колонну до самого Запорожья. То есть после Каменского наш путь уже был спокойным. Мы добирались до Запорожья 11 бесконечных часов!

В городе нас провели до здания цирка. Там нас встретили, накормили, стали определять на ночлег. В разные места. Мы с дочкой попали в детский сад. Впервые за последние две недели мы смогли поспать. Сегодня мы двинулись дальше, в более безопасное место.

Я думаю, что весь этот ужас, который пережили наши дети, не пройдет бесследно для их здоровья. Но буду об этом думать потом. Сейчас важно выжить».